Praca Tłumacza #5

Rodzaje i typy tłumaczeń pisemnych

Jedną z głównych kategorii podziału tłumaczeń jest sposób ich wykonywania. Obok tłumaczeń ustnych, drugim rodzajem jest przekład pisemny. W zależności od tego, o którym z nich jest mowa, możemy podzielić je na poszczególne podkategorie.

Tłumaczenia pisemne 

Polegają one na interpretacji znaczenia tekstu w języku źródłowym i odtworzeniu go w języku docelowym w pisemnej formie. Tłumaczenie tekstów napisanych w języku naturalnym jest czynnością tradycyjnie wykonywaną przez człowieka, jednak obecnie podejmowane są próby zautomatyzowania tego procesu przez tłumaczenie maszynowe lub usprawnienia go przy pomocy narzędzi komputerowych za pomocą programów typu MT lub CAT.

• Tłumaczenia przysięgłe – wykonywane przez doświadczonych tłumaczy przysięgłych, uwierzytelniających każdą przetłumaczoną przez siebie stronę swoją pieczęcią i oficjalnym podpisem. Tłumaczenia te wykorzystywane są w obrocie prawnym i dotyczą głównie pism urzędowych jak i sądowych, umów, ekspertyz, odpisów i innych dokumentów, które należy przedstawić organom lub osobom trzecim. Wykonywane są na potrzeby zarówno firm i instytucji, jak również osób prywatnych. 
• Tłumaczenia zwykłe -  to takie, które są wykorzystywane w codziennym obrocie informacji. Ten rodzaj tłumaczeń dotyczy wszelkich tekstów nie wymagających wykorzystywania terminów specjalistycznych, w szczególności tych pisanych językiem potocznym lub literackim. One również mogą być sformalizowane ale zasadnicza różnica polega na tym, że nie są one honorowane przez urzędy, czyli nie wymagają oficjalnego podpisu tłumacza ani też jego pieczęci.

Ze względu na rodzaj tłumaczonego tekstu tłumaczenia pisemne możemy podzielić na: 

• Tłumaczenia biznesowe: dotyczą całego zespołu działań, takich jak obsługa korespondencji, sporządzanie kontraktów i ofert handlowych czy przekładanie komunikacji z kontrahentami. 
• Tłumaczenia tekstów ekonomicznych: najczęściej są to teksty z dziedziny ekonomii, raporty firm i instytucji finansowych, analizy i statystyki ekonomiczne, a czasem również artykuły naukowe. Obecnie największa ilość tekstów o tej tematyce powstaje w języku angielskim, przez co tłumacze zajmujący się tą dziedziną życia muszą dobrze orientować się w terminologii bankowo-finansowej, która w języku docelowym jest niejednokrotnie o wiele mniej rozwinięta. 
• Tłumaczenia techniczne: są to tłumaczenie tekstów, które zawierają dużo określeń technicznych, czyli wyrażeń, które są używane w obrębie konkretnej dziedziny lub opisują tę dziedzinę szczegółowo.  W tłumaczeniach tego typu nacisk kładzie się na treść przekazu, która powinna być przełożona w dokładny i jasny do zrozumienia sposób. Forma estetyczna i literacka nie jest tak istotna jak w przypadku innych rodzajów tłumaczeń. Praca tłumacza polega tutaj przede wszystkim na przekładaniu instrukcji obsługi, objaśnień działania maszyn i urządzeń w formie pisemnej. Osoby wykonujące te usługi powinny posiadać specjalistyczną wiedzę z danego zakresu i posiadać szeroki zasób słownictwa.
• Tłumaczenia medyczne: są to tłumaczenia tekstów o tematyce medycznej, czyli min.: prac naukowych, wyników badań, opisów choroby, recept czy nazw leków. Wykonywane są dla instytucji naukowych, ale również takim rodzajem tłumaczenia zainteresowane są osoby fizyczne. Muszą zostać wykonane z zachowaniem najwyższego stopnia dokładności, ponieważ ewentualne pomyłki mogą mieć śmiertelne konsekwencje.
• Tłumaczenia prawne: tłumaczenia te napisane są językiem prawniczym o wysokim stopniu sformalizowania. W ich skład wchodzą min. teksty ustaw, wyroki, kontrakty, traktaty, jak również dokumenty prawnicze oraz artykuły prasowe na tematy prawnicze. Do grupy tłumaczeń prawnych możemy zaliczyć również tłumaczenia sądowe, którymi zajmuje się specjalna jednostka zwana jurylingwistyką.
• Tłumaczenia naukowe: obejmują teksty związane z badaniami naukowymi, obradami konferencyjnymi i innymi publikacjami naukowymi. Osoba wykonująca taką translację musi posiadać szeroki zasób słownictwa z zakresu danej dziedziny.
• Tłumacz tekstów naukowych musi posiadać zarówno dobre kompetencje techniczne, jak i lingwistyczne.
• Tłumaczenia literackie: dotyczą one przekładania powieści, opowiadań, sztuk teatralnych i wierszy. Tłumaczenia te są niezwykle skomplikowane i muszą być wykonywane przez tłumaczy posiadających niezwykle dużą wiedzę na temat danego artysty, którego działem będą się zajmować oraz odznaczać się swego rodzaju wrażliwością literacką. 
• Tłumaczenia poezji: tym rodzajem tłumaczenia literackiego muszą zajmować się odpowiednio wyspecjalizowane do tego osoby. Zwykle są to pasjonaci sztuki danego autora, posiadający dużą wiedzę na temat jego prac. Tłumaczenia poezji należą do jednych z najtrudniejszych tekstów do tłumaczenia, gdyż zwierają one skomplikowane formy oraz treści nieprzetłumaczalne na język docelowy. 
• Tłumaczenia tekstów śpiewanych: tłumaczenia tekstów śpiewanych są blisko związane z tłumaczeniem poezji, jednak są o wiele bardziej restrykcyjne. Dzieję się tak, gdyż tłumacz nie może pozwolić sobie tutaj na zmianę rytmu lub ilości użytych w oryginale sylab; każda z nich jest przypisana odpowiednim nutom. Kolejną rzeczą, którą należy wziąć pod uwagę są powtórzenia słów i fraz, ulokowanie pauz i interpunkcji w tekście, a wszystko to przy jednoczesnym zachowaniu spójności i logiczności przekazu, który chce przedstawić autor danego utworu muzycznego.

English version below

Types of translation

One of the main categories while dividing the types of translations is how they are done. Apart from written translation, the second type is interpretation. Depending on which one of them is mentioned, we can divide them into individual subcategories. 

Written translations - interpreting the meaning of the text in the source language and recreating it in the target language in a written form. Translating texts written in natural language is a traditionally performed activity by humans, however, currently, there are attempts to automate this process by machine translation or to improve it with computer tools using MT or CAT programs.

• Sworn translations - performed by experienced sworn translators who authenticate each page they translate with their stamp and official signature. These translations are used in legal transactions and mainly concern official and court letters, contracts, expert opinions, copies, and other documents that must be presented to authorities or third parties. They are made for the needs of both companies and institutions, as well as private individuals.
• Regular translations - those that are used in the daily circulation of information. This type of translation applies to all texts that do not require the use of specialized phrases, in particular those written in colloquial or literary language. They can also be formalized, but the main difference is that they are not recognized by offices, i.e. they do not require an official translator's signature or stamp.

Depending on the type of translated text, written translations can be divided into:

• Business translations: they concern the entire chain of activities, such as handling correspondence, drawing up contracts and commercial offers, or translating the conversation between contractors.
• Translation of economic texts: most often these are texts in the field of economics, reports of companies and financial institutions, economic analyzes and statistics, and sometimes also scientific articles. Currently, the largest number of texts on this subject is written in English, so that translators dealing with this area must have a good understanding of banking and financial terminology, which is often much less developed in the target language.
• Technical translations: these are the translations of texts that contain a lot of technical terms, meaning expressions that are used within or describe the field in detail. In translations of this type, the emphasis is on the content of the message, which should be translated in an accurate and clear way. The aesthetic and literary form is not as important as for the other types of translation. The translator's job here is, first of all, the translation of user manuals and explanation of the operation of machines and devices in writing. People performing these services should have specialist knowledge in a given field and have a wide range of vocabulary.
• Medical translations: these are translations of texts on medical topics, such as scientific papers, research results, disease descriptions, prescriptions, or drug names. They are made for scientific institutions, but also natural persons are interested in this type of translation. They must be carried out with the utmost care as possible mistakes can have fatal consequences.
• Legal translations: these translations are written in highly formalized legal language. They include texts of laws, judgments, contracts, treaties, as well as legal documents and press articles on legal topics. The group of legal translations also includes court translations, which are handled by a special unit called jurylinguistics.
• Scientific translations: include texts related to scientific research, conference proceedings, and other scientific publications. The person performing such translation must have a wide vocabulary in a given field. A translator of scientific texts must have both good technical and linguistic competence.
• Literary translation: this involves the translation of novels, short stories, plays, and poems. These translations are extremely complicated and must be performed by translators who have extremely extensive knowledge of the artist whose work they will be dealing with and have a kind of literary sensitivity.
• Poetry translations: this type of literary translation must be handled by people with appropriate expertise. Usually, they are passionate about the author and have a lot of knowledge about their work. Poetry translations are one of the most difficult texts to translate because they contain complicated forms and content that cannot be translated into the target language.
• Lyrics translation: lyrics translation is closely related to poetry translation, but is much more restrictive. This is because the translator can’t allow themselves to change the rhythm or the number of syllables used in the original, as each of them is assigned to a specific note. Another thing to consider is the repetition of words and phrases, the placement of pauses and punctuation in the text, all while maintaining the consistency and logicality of the message that the author of a given piece of music wants to present.